تبريز - مهرداد خوشكار مقدم: مترو تبريز، پيشتاز فعاليت هاى عمرانى و اجراى طرح هاى قطار شهرى كشور در مقايسه با شهرهاى هم تراز خود بوده است.
طبق بررسى هاى صورت گرفته از سوى وزارت كشور، مترو تبريز پس از مترو تهران از نظر پيشرفت هاى فيزيكى در رتبه دوم قطارهاى شهرى كشور قرار گرفته است.
مهندس بهرام عبابافى، مديرعامل قطار شهرى تبريز با اشاره به فعاليت هاى انجام گرفته در مترو تبريز مى گويد: در حال حاضر ۶ كيلومتر از مسير خط يك مترو تبريز به صورت پيوسته آماده شده كه در شهرهاى ديگر، مسيرى به اين صورت هنوز آماده نشده است.
او مى افزايد: علاوه بر اين، تمامى ۶ كيلومتر مسير خط يك قطار شهرى تبريز ريل گذارى شده به طورى كه در صورت تأمين واگن هاى مورد نياز، اين خط تا پايان امسال آماده بهره بردارى خواهد بود. اين درحالى است كه در مترو ديگر شهرهاى كشور ريل گذارى صورت نگرفته است.
به گفته عبابافى همچنين، كل شبكه برقى مورد نياز براى مرحله نخست خط يك مترو تبريز خريدارى شده و ظرف امسال نسبت به نصب آن اقدام خواهد شد.
مدير عامل قطار شهرى تبريز با جمع بندى فعاليت هاى انجام شده در اين طرح مى گويد: با اقدامات صورت گرفته در يك سال و نيم گذشته، مترو تبريز به مدت ۳ سال از شهرهاى ديگر پيش افتاد، اين در حالى است كه در آن زمان اين طرح از تمامى شهرهاى هم تراز خود از نظر زمانى عقب مانده بود. شروع عمليات ساخت قطارشهرى تبريز همزمان با شهرهاى شيراز و اصفهان در سال ۱۳۸۰ شروع شد اما اين طرح عظيم در ۴ سال گذشته، فراز و فرودهاى زيادى را تجربه كرده است. او با بيان اين كه در حال حاضر روزانه ۳۰۰ هزار خودرو در تبريز تردد مى كنند خاطرنشان مى كند: اين تعداد خودرو روزانه ۶۰۰ تن مواد آلاينده سمى وارد هواى شهر مى كنند كه با اين حساب هر شهروند تبريزى روزانه در معرض ۰‎/۵ كيلوگرم مواد سمى قرار مى گيرد.به گفته بهرام عبابافى، ورود مترو انقلابى در كاهش آلاينده هاى زيست محيطى و نيز هزينه هاى ملى خواهد بود.

مشخصات مترو تبريز
مهندس مجيد منظور، معاون عمرانى مترو تبريز درباره مشخصات مترو تبريز مى گويد: شهر تبريز پس از تهران دومين شهرى است كه ۵ خط مصوب دارد كه ۴ خط آن داخلى و يك خط نيز خارج از حومه است. وى مى افزايد: كه ۷۰ كيلومتر مسيرهاى چهارگانه داخلى و ۲۰ كيلومتر هم براى مسير تبريز- سهند پيش بينى شده است.به گفته وى با بهره بردارى از خط ريلى تبريز - سهند ۳۰۰ هزار نفراز جمعيت سرريز تبريز در شهر جديد سهند اسكان مى يابند. معاون عمرانى مترو تبريز با اشاره به اين كه مترو تبريز براى افق ۲۰ سال آينده طراحى شده است مى گويد: هم اكنون روزانه ۲‎/۵ ميليون مسافرت درون شهرى در تبريز انجام مى گيرد كه ظرف ۲۰ سال آينده اين رقم به ۴ ميليون سفر خواهد رسيد.مهندس منظور به مشخصات فنى مترو تبريز اشاره كرده و مى گويد: در هر ساعت و هر جهت از مسيرهاى قطار شهرى تبريز ۳۰ قطار با ظرفيت ۳۰ هزار نفر تردد خواهند كرد. به گفته وى، در هر ۳ دقيقه يك قطار هزار نفرى از ايستگاه ها اعزام مى شود كه در مجموع، روزانه ۱۰۰ هزار مسافر را در هر ايستگاه شامل مى شود. او خاطر نشان مى كند: قطارهاى مترو تبريز هركدام ۵ واگن داشته و طول هر قطار به ۱۰۰ متر مى رسند. ظرفيت هر قطار نيز يكهزار نفر بوده و سرعت متوسط آن ۳۵ كيلومتر درساعت است.خط اول مترو تبريز به طول ۱۸ كيلومتر در ۲ بخش جداگانه ۶ و ۱۲ كيلومترى اجرا مى شود. هيات دولت در شانزدهمين سفر استانى رئيس جمهورى به آذربايجان شرقى، ۵۰ ميليارد ريال از محل منابع تبصره ۱۳ قانون بودجه امسال و حداقل مبلغ ۲۰۰ ميليون دلار فاينانس به منظور تكميل خط يك طرح قطار شهرى تبريز از سوى وزارت كشور اختصاص داد.

هزينه هاى سرسام آور طرح مترو
براى ساخت مترو تبريز از ابتداى سال ۸۰ تاكنون ۱۳۲ ميليارد تومان از سوى دولت و ۵۵ ميليارد تومان نيز از سهم شهردارى هزينه شده است. بهرام عبابافى، مدير عامل قطار شهرى تبريز با بيان اين كه ساخت مترو هزينه هاى سرسام آورى دارد مى گويد: تنها براى ساخت خط اول مترو تبريز حدود ۸۰۰ ميليارد تومان برآورد شده است.وى با اشاره به بودجه پارسال شركت قطار شهرى تبريز مى گويد: پارسال بودجه اين شركت حدود ۱۰۰ ميليارد تومان بود كه ۷۰ درصد آن از سوى دولت و ۳۰ درصد نيز از سوى شهردارى تأمين شد. به گفته وى اين ميزان اعتبار براى يكسال در طرح هاى مترو كشور تاكنون بى سابقه بوده است.
مدير عامل قطار شهرى تبريز به اعتبار اختصاص يافته براى امسال نيز اشاره كرده و مى افزايد: براى تأمين هزينه طرح هاى مختلف مترو تبريز دولت براى امسال رقمى بالغ بر ۴۵ ميليارد تومان در نظر گرفته و به همان ميزان نيز شهردارى تبريز متعهد شده است.
عبابافى يادآور مى شود: از هم اكنون اگر سالانه ۱۰۰ ميليارد تومان به مترو تبريز اختصاص دهند، بهره بردارى ازخط يك اين شهر به طول ۱۸ كيلومتر ۶ سال طول خواهد كشيد.

ناتوانى شهردارى از پرداخت سهم خود
به دليل هزينه هاى سرسام آور ساخت مترو، تأمين سهم ۵۰ درصدى شهردارى از سوى شهردارى هاى كشور تقريباً غير ممكن شده است. عليرضا نوين شهردار تبريز در اين مورد مى گويد: يكى از مشكلات عمده طرح مترو در ايران بحث آورده شهردارى است.
او مى افزايد: ساخت مترو هزينه هاى بسيار سنگينى دارد كه از عهده شهردارى هاى كشور خارج است و آنها نمى توانند ۵۰ درصد سهم خود را بپردازند.وى با اشاره به بودجه هاى شهردارى تبريز به عنوان يكى از مهم ترين كلانشهرهاى كشور مى افزايد: بودجه كل شهردارى تبريز ۲۷۵ ميليارد تومان است كه ۱۰۰ ميليارد تومان آن بودجه عمرانى است و شهردارى موظف است نصف بودجه عمرانى خود را براى ساخت مترو اختصاص دهد. به گفته وى در صورت چنين وضعى، بسيارى از طرح هاى مهم ديگر در اين شهر مى خوابد يا اين كه شهردارى مجبور است از هزينه هاى مترو بكاهد كه اين امر نيز زمان بهره بردارى از آن را افزايش خواهد داد.شهردار تبريز به طرح برخى از نمايندگان مجلس درباره تعديل سهم دولت و شهردارى ها اشاره كرده و مى افزايد: اگر سهم دولت به ۷۰ درصد افزايش يافته و سهم شهردارى ها نيز ۳۰ درصد تعيين شود، بسيارى از مشكلات موجود حل و فصل خواهند شد. در روزهاى اخير نيز طرحى در بين نمايندگان مجلس مطرح شده است كه در صورت تصويب از محل صرفه جويى بنزين درصدى به قطارهاى شهرى كشور اختصاص مى يابد. به اعتقاد كارشناسان، اين طرح در صورت تصويب نهايى از نظر زمان بندى و تأمين نيازهاى مالى قطارهاى شهرى كشور، تحولى بزرگ بوجود خواهد آورد. وى يادآور مى شود، دولت در مقاطع مختلف به تنهايى بخش عمده هزينه هاى طرح هاى قطار شهرى كشور را بر عهده مى گيرد. مهندس عبابافى، مدير عامل قطار شهرى تبريز با اشاره به كمك دولت براى خريد واگن هاى مورد نياز كلانشهرهاى كشور مى گويد: هزينه خريد ۱۰۵ واگن براى هر شهر ۲۰۰ ميليارد تومان است كه دولت براى كمك به شهردارى ها همه اين مبلغ را مى پردازد تا در يك زمان مناسب ديگر، نصف بهاى مذكور از شهردارى ها دريافت شود.

آغاز حفارى زيرزمينى مترو تبريز
ظرف چند روز آتى حفارى زيرزمينى مسيرهاى داخل شهرى مترو تبريز آغاز مى شود.
مهندس مجيد منظور، معاون عمرانى مترو تبريز با بيان اين خبر مى گويد: فاز بعدى عمليات ساخت قطار شهرى تبريز در قالب حفارى در داخل شهر در چند روز آينده آغاز مى شود. وى با اشاره به خريد و تحويل دستگاه هاى حفارى (TBM) مى گويد: با حضور كارشناسان فرانسه عمليات نصب و مونتاژ دستگاه حفارى از يك ماه پيش در تبريز آغاز شده است. به گفته وى هم اكنون مونتاژ و نصب يكى از دستگاه هاى حفار به پايان رسيده و مونتاژ ۶۰ درصد دستگاه ديگر نيز انجام گرفته است. معاون عمرانى مترو تبريز مى افزايد: هر دو اين دستگاه ها در كارگاه ميدان جانبازان تبريز مونتاژ شده و از همانجا در عمق ۲۵ مترى زمين، عمليات حفارى را آغاز مى كنند.

تصويب اجراى خط دوم قطار شهرى تبريز
شوراى شهر تبريز با اختصاص اعتبارى بالغ بر ۶ ميليارد تومان آغاز مطالعات خط دوم قطار شهرى تبريز را تصويب كرده است.
عليرضا نوين، شهردار تبريز مى گويد: طرح اجراى خط دوم قطار شهرى تبريز در شصت ودومين جلسه شوراى عالى ترافيك كشور تصويب و به مسئولان شهرى و شوراى اسلامى كلان شهر تبريز ابلاغ شده است. وى مى افزايد: شوراى شهر مبلغ مذكور را در اختيار سازمان قطار شهرى قرار داده تا مطالعات اوليه خط دوم تبريز آغاز شود.
به گفته شهردار تبريز، اعتبار ياد شده براى آغاز مطالعات خط دوم مترو تبريز از محل سهم ۵۰ درصدى مديريت شهرى در قبال اين ميزان سهم دولت براى اجراى طرح قطار شهرى در كلانشهرها، پرداخت مى شود. نوين يادآور مى شود: خط دوم طرح قطار شهرى تبريز به طول ۲۷ كيلومتر از محله دانشگاه آزاد اسلامى واحد تبريز تا محله قراملك و در امتداد مسير غرب به شرق اين شهر پيش بينى شده است.

منبع : روزنامه ایران